Doğu Karadeniz’in yeşille mavinin buluştuğu Artvin’in 8 ilçesinden biri olan Borçka, sahip olduğu doğal ve ekonomik zenginliklerle adeta açık hava hazinesini andırıyor.
Artvin’in 8 ilçesinden biri olan Borçka; 43 köyü, Gürcistan sınırındaki stratejik konumu, eşsiz doğal güzellikleri, tarımı, hayvancılığı, enerji üretimi, balıkçılığı, yöresel ürünleri, tarihi ve turizm değerleriyle bölgenin öne çıkan ilçeleri arasında yer alıyor.
Gürcistan sınırında yer alan Camili ve Muratlı bölgeleri, ilçenin hem doğal hem de stratejik önemini artırırken, Camili-Macahel Havzası sahip olduğu biyolojik çeşitlilik ve korunmuş doğal yapısıyla Türkiye’nin en özel bölgeleri arasında bulunuyor.
Camili-Macahel, doğal güzelliklerinin yanı sıra geleneksel yaşam kültürüyle de dikkat çekiyor.
UNESCO tarafından Biyosfer Rezerv Alanı olarak tanınan Camili; zengin bitki örtüsü, ormanları, dereleri, yaylaları ve geleneksel köy yaşamıyla doğa ve kültür turizmi açısından önemli bir değer taşıyor.
Bölgenin önemli ekonomik ürünlerinden biri olan Macahel balı ise zengin floradan beslenen arıcılığın en değerli ürünleri arasında yer alıyor.
Borçka’nın doğal zenginlikleri yalnızca ormanları, dereleri ve tarım alanlarıyla sınırlı değil.
Çoruh Nehri ve bölgedeki güçlü su kaynakları, ilçeyi enerji üretimi açısından da önemli bir merkez haline getiriyor.
Borçka ve Muratlı barajları ile hidroelektrik santralleri, ürettikleri elektrik enerjisiyle ülke ekonomisine katkı sağlıyor. İlçe genelindeki akarsular üzerinde kurulu hidroelektrik santralleri de enerji üretiminde önemli rol üstleniyor.
Borçka’nın enerji üretiminin yanı sıra baraj gölleri, su ürünleri yetiştiriciliği açısından da ekonomik bir değer oluşturuyor.
Baraj göllerinde kurulan kafeslerde yetiştirilen somon balıkları, bölgedeki su ürünleri sektörüne katkı sağlarken, yetiştirilen somonların yurt dışına ihraç edilmesi ilçenin ekonomisine farklı bir değer katıyor.
Böylece Borçka, aynı coğrafyada hem enerji üreten barajları hem de bu baraj göllerinde gerçekleştirilen su ürünleri yetiştiriciliği ve ihracatıyla dikkat çekiyor.
Borçka ekonomisinin temel taşlarından biri de tarımsal üretim.
İlçenin birçok köyünde çay üretimi yapılırken, üreticilerin topladığı yaş çaylar çay fabrikalarında işlenerek ekonomiye kazandırılıyor.
Bunun yanında fındık, kestane, ceviz, elma, armut, üzüm ve çeşitli sebzeler ilçenin tarımsal üretiminde önemli yer tutuyor.
Ormanlarla çevrili Borçka’da kestane, gürgen ve çam başta olmak üzere orman varlığı da ilçenin ekonomik ve kültürel değerleri arasında bulunuyor.
Borçka’nın bereketli topraklarında yetişen yöresel ürünler, ilçenin mutfak kültürünün de önemli bir parçasını oluşturuyor.
Yöreyle özdeşleşen Demir Elması, siyah üzüm, armut, elma, ceviz ve kestane başta olmak üzere çok sayıda ürün yetiştiriliyor.
Armut ve elma pekmezi, kestane balı, ceviz ve yöresel ürünler, Borçka’nın gastronomik değerleri arasında öne çıkıyor.
Borçka’nın doğal zenginlikleri arasında yöre halkının yıllardır bildiği farklı su kaynakları da bulunuyor.
Çavuşlu Köyü’nde bulunan doğal maden suyu, bölgenin dikkat çeken doğal değerlerinden biri olarak gösteriliyor.
Balçı Köyü’ndeki kaynar su kaynağı ise ilçenin yer altı ve doğal su kaynakları bakımından zenginliğini ortaya koyan önemli unsurlardan biri.
Bu tür doğal kaynakların bilimsel olarak araştırılması, özelliklerinin belgelenmesi ve turizm açısından değerlendirilmesi, Borçka’ya yeni ekonomik değerler kazandırabilir.
Borçka’da geçmişten günümüze sürdürülen tarımsal üretimlerden biri de tütün.
Bazı köylerde yetiştirilen tütün, yöredeki geleneksel tarımsal üretim kültürünün önemli parçalarından biri olarak biliniyor.
Tütün üretimiyle birlikte çay, fındık, bal, ceviz, kestane ve yöresel meyveler, Borçka’nın tarımsal çeşitliliğini ortaya koyuyor.
İlçede yalnızca tarımsal üretim değil, geleneksel meslekler de yaşatılıyor.
Demirciler tarafından tarım aletleri ve çeşitli araç gereçler üretilirken, ustaların el emeğiyle sürdürdüğü bu meslekler Borçka’nın kültürel mirasının önemli parçalarından birini oluşturuyor.
Borçka denildiğinde akla gelen en önemli turizm merkezlerinden biri hiç kuşkusuz Borçka Karagöl.
Yemyeşil ormanların içerisinde yer alan Karagöl, doğal güzelliğiyle her yıl çok sayıda yerli ve yabancı ziyaretçiyi ağırlıyor.
Göl çevresindeki doğal manzara, yürüyüş alanları ve eşsiz orman dokusu, Karagöl’ü doğa turizminin önemli duraklarından biri haline getiriyor.
Camili-Macahel de Borçka’nın turizm açısından en önemli bölgelerinden biri.
Tarihi ahşap yapıları, yaylaları, ormanları, dereleri ve geleneksel köy yaşamıyla bölge, doğa ve kültür turizmi açısından büyük potansiyel taşıyor.
Özellikle yöresel mimari, arıcılık, geleneksel tarım ve doğal yaşamın korunmuş olması, Camili’yi diğer turizm merkezlerinden farklı kılıyor.
Borçka’nın tarihi geçmişi de ilçenin doğal güzellikleri kadar dikkat çekici.
İlçenin farklı bölgelerinde bulunan tarihi yapılar, kaleler ve gözetleme noktaları geçmiş dönemlerin izlerini günümüze taşıyor.
Kayalık alanlarda geçmiş dönemlere ait olduğu anlatılan at ve nal izleri de bölgenin tarihine ilişkin dikkat çekici unsurlar arasında gösteriliyor.
Borçka’nın gelecekteki turizm potansiyelini artırabilecek önemli değerlerden biri de tarihi yol güzergâhları.
Şavşat’tan başlayarak Samsun yönüne uzanan tarihi bağlantılar ile Güreşen bölgesinden Satibey Dağı istikametine uzanan güzergâhların araştırılması ve turizme kazandırılması, ilçeye yeni yürüyüş ve kültür rotaları kazandırabilir.
Bu güzergâhların tarih, doğa ve kültür turizmi kapsamında değerlendirilmesiyle Borçka’nın köylerinin de turizm ekonomisinden daha fazla pay alması mümkün olabilir.
Camili’den Muratlı’ya, Karagöl’den Güreşen’e kadar uzanan geniş coğrafyasıyla Borçka; doğası, tarihi, tarımı, enerjisi, barajları, balıkçılığı, ormanları, yöresel ürünleri ve turizm merkezleriyle Artvin’in önemli ilçelerinden biri.
Çayı, fındığı, kestanesi, balı, cevizi, Demir Elması, tütünü, doğal maden suyu, kaynar su kaynakları, ormanları, barajları ve kafes balıkçılığında yetiştirilen somonlarıyla Borçka, çok sayıda ekonomik ve kültürel değeri aynı coğrafyada barındırıyor.
Bugün yapılması gereken ise bu zenginlikleri koruyarak gelecek kuşaklara aktarmak, yöresel ürünleri markalaştırmak, doğal kaynakları bilimsel çalışmalarla kayıt altına almak, tarihi güzergâhları ortaya çıkarmak ve turizm potansiyelini daha güçlü şekilde ekonomiye kazandırmak.
Borçka, yalnızca Artvin’in değil; doğası, üretimi, tarihi, kültürü ve doğal kaynaklarıyla Türkiye’nin keşfedilmeyi bekleyen önemli değerlerinden biri. – Fatma Küçük Atasert