ÇOCUKLARDA YALAN SÖYLEME ALIŞKANLIĞI

Doğru olmayan şeyleri doğruymuş gibi telaffuz etme olarak tanimlanan, yalan; çocukta belli korku ve kaygıların nedeni olduğunu yapılan bazı araştırmalar kanıtlamaktadır. Piaget’in işlem öncesi dönem olarak adlandırdığı 2-6 yaş dönemi çocukların benmerkezci bir yapısının olduğu, canlandırmacı (cansız varlıklara canlıymış gibi davranma,canlı ve cansız varlık ayrımını yapamadığı), hayali oyunlar oynadığı bir dönemdir. Bu dönem, yaş dönemi itibariyle çocukların değişik düşünce yapılarına sahip olduğu düşünülmektedir. Bu yaş döneminde bir çocuğun doğru olmayan şeyler söylemesi, uydurması, anlatması normaldir. Fakat 7 yaş itibariyle gerçek dışı olayları söylemeye devam etmesi anne babanın dikkat etmesi gereken bir durumdur.

Öncelikle yalanı ebeveyn olarak biz alışkanlık haline getirmemeliyiz, bizim yaptığımız bir davranışın çocukta oluşmamasını beklemek pek mümkün değildir. Peki çocuğumuzun yalan söylediğini anladığımız da nasıl tepki vermemiz gerekir:

Çocuğa sürekli “yalan” kelimesini telaffuz etmek; yalanı alışkanlık haline getirmeyi desteklemektedigi icin, yapilmamalidir. “Yalan söylüyorsun” demek yerine “sanırım şaka yaptın, öyle değil böyleydi” gibi destekleyici ifadeler kullanmak alışkanlık haline getirmeyi engelleyebilmektedir.

Yalan söyleme nedeni araştırmamız gereken bir diger husustur. Cocuk neden yalan söylüyor? Tedirgin olduğu bir durum mu var? Bunun arastirilmasi gerekmekterdir. Örneğin ailenin aşırı baskıcı olması yalanı tetiklemektedir. Anne-baba sevgisini, güvenini kaybetmek istemediği için mi yalana başvuruyor? Hatasının sonucundan mı korkuyor? Bu sorulara cevap bulmaliyiz ve çocuğa karşı tutumlarımızı değiştirmeliyiz.

Çocuğun üzerine gidilmemeli, “sen bi daha yalan söyle bak ne olacak” gibi davranışlarda bulunulmamalıdır. Kaygılar yalanları artırır ve çocuk artık yalanda usta olmaya başlar, davranışta sönme gerçekleşmez. Yalan da ustalık kazanan çocuk ise bunu alışkanlığa dönüştürür. Bazen o kadar yalan söyler ki kendisi bile yalan olduğunu unutur ve inanmaya başlar. Yalanın azalıp yok olması için çocuk anne babasına her konuda güven duymalı, anne babası tarafından her koşulda sevildiğini bilmeli, hayatında her zaman her şeyin istediği gibi olmayacağını bazen olumsuz durumlarla karşılaşa bileceğini anlamalidir. Orneğin sınavdan düşük not alabileceğini fakat annesine yüksek aldım diye yalan söylemektense, düzeltmek için birlikte çaba harcamaları gerektiğini bilmelidir. Her konu ya ailesiyle çözüm bulması gerektiğinin farkında olmalı, çocuga güven duygusu aşılanmalı, aşılanan bu güven duygusu çocukta “biz çok güçlü bir aileyiz” hissi vermelidir.

Çocuk Gelişimci

Sümeyya Şentürk

Soru,Görüş Ve Önerileriniz İçin:

smyysntrk@hotmail.com

Bu haber 411 kez okundu.